زنگ فارسی؛ جلسهٔ اول: مقدمه و توضیح.

از آنجا که مطالعهٔ کتب مختلف، پیرامون «نگارش صحیح خط فارسی» برای همه ممکن نیست و خواندن یکبارهٔ حجم زیاد قواعد و ضوابط آن از حوصله خارج است، تصمیم گرفتم به عنوان عضو کوچک و نوپایی از خانوادهٔ بزرگ «زبان و ادبیات فارسی» قدمی در مسیر گسترش درستنویسی بردارم و سلسلهپستهایی با عنوان «زنگ فارسی» برای شما بلاگران اهل قلم و علاقهمندان به این امر، منتشر کنم. در هر پست بسته به آسانی و دشواری قواعد، چهار یا پنج قاعده ذکر میشود تا هم به مرور بیاموزیم و هم خسته نشویم. منبع مورد استفاده کتاب دستور خط فارسی مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است و مطالب پستها برشی از این کتاب است. پیش از شروع آموزش قواعد، لازم است بدانیم:
دستور خط چیست؟
خط چهرهٔ مکتوب زبان است و همانگونه که زبان از مجموعهٔ اصول و قواعدی به نام «دستور زبان» پیروی میکند، خط نیز باید پیرو اصول و ضوابطی باشد که ما مجموع آن اصول و قواعد را «دستور خط» نامیدهایم.
چرا باید درست بنویسیم؟
از آنجا که خط در تأمین و حفظ پیوستگی فرهنگی نقش اساسی دارد، نباید شیوهای برگزید که چهرهٔ خط فارسی به صورتی تغییر کند که مشابهت خود را با آنچه در ذخایر فرهنگی زبان فارسی به جا ماندهاست به کلّی از دست بدهد و در نتیجه متون کهن برای نسل کنونی نامأنوس گردد و نسلهای بعد در استفاده از متون خطی و چاپی قدیم دچار مشکل جدّی شوند و به آموزش جداگانه محتاج باشند.

از آنجا که مبحث فاصله و نیمفاصله از نکات مهم نگارش زبان فارسی است و در بخش جدانویسی و پیوستهنویسی کلمات با آن سر و کار داریم، پیش از شروع قواعد خط فارسی، در پست بعدی و جلسهٔ دوم آموزشمان، در اینباره سخن خواهمگفت.